Konkordato Nedir?
Bazen şirketlerde işler yolunda gitmez ve finansal yapı bozulur. Ödemeler yapılamadığında ve maliyetler karşılanamadığında, şirketin mali durumu da kötüye gider. Fakat bu durum her şirketin yasal hakkı olan konkordato ile düzeltilebilir. Hem mali durumu kötüye giden şirketler hem de bu şirketlerin alacaklılarının mağdur olmaması için yasalarla konkordato süreçleri düzenlenmiştir. Peki, konkordato nedir ve konkordato şartları nelerdir?
Konkordato Nedir? Temel Tanım ve Amacı
Konkordato, borçlarını zamanında ödeyemeyen ve yakın gelecekte de ödeyememe riski bulunan şirketler için uygulanan yasal ve kurumsal bir borç yapılandırma sürecidir. Bu süreçte borçlu şirketler alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını farklı bir plan doğrultusunda ödemeye devam ederler. Ayrıca sadece borçlu değil, alacaklı şirketler de talepte bulunarak borçlu şirketin konkordatosunu isteyebilir.
Şirketlerin konkordato hakkı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “Konkordato ile Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerin Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırılması” başlıklı bölümü (madde 285-309) altında düzenlenmiştir. Bu uygulamanın başlıca amacı, şirketlerin iflasını önlemek ve tarafların mağduriyetini ortadan kaldırmaktır. Borç erteleme, faiz indirimi ve uzun vadeli ödeme planları da konkordatonun amaçları arasındadır.
Konkordato ile Borç Erteleme ve Faiz İndirimi
Konkordato ilan eden şirketler alacaklılarıyla belirli şartlar altında anlaşır. Bu anlaşmalar borç erteleme veya faiz indirimi imkânlarını içerecek şekilde olabilir. Böylece şirketin gelecekte borçlarını ödemesi kolaylaşır.
Konkordato ile Uzun Vadeli Ödeme Planlarının Oluşturulması
Borç ödemeyi kolaylaştıran bir diğer uygulama da uzun vadeli ödeme planlarının oluşturulmasıdır. Borçların tek seferde veya kısa vadede ödenme ihtimali olmadığında borçlar çok sayıda taksite bölünerek tahsil edilir.
Konkordato Türleri Nelerdir?
Şirketler; finansal durumlarına, borç yüklerine ve gelecekteki ödeme güçlerine bağlı olarak farklı konkordato süreçlerine girebilirler. Şimdi, konkordato türlerine yakından bakalım.
Adi Konkordato
Adi konkordato, borçlu şirketin henüz iflas seviyesine gelmemiş olduğu durumlarda ilan edilir. Borç yapılandırması ve geçici mühlet gibi şirketin iflasını önlemeye yönelik uygulamalar söz konusudur. Bu kapsamda şirkete 3 aylık koruma süreci tanınır ve bu sürede alacaklılar icra takibi başlatamaz. Şirket ise faaliyetlerine devam ederek borçlarını ödemek için kaynak yaratmaya çalışır.
İflastan Sonra Konkordato
İflastan sonra konkordato, iflas kararı vermiş bir şirketin tam iflas ilan etmeden önce borçlarını ödemesine imkân veren bir uygulamadır. İflas kararı sonrası tasfiye süreci başlar, fakat iflastan sonra konkordato ilan edildiğinde alacaklılarla anlaşma yapılarak tasfiye süreci durdurulabilir. Bu uygulama şirkete hem kontrollü bir ödeme hem de ticari itibarı koruma fırsatı verir.
Mal Varlığının Terki Suretiyle Konkordato
Mal varlığının terki suretiyle konkordato, borçların mal varlıklarının devri ile ödenmesini içerir. Borçlu şirket, mal varlığının terki suretiyle konkordato ilan ettiği takdirde tüm mallar konkordato komiserinin kontrolüne geçer. Bu mallar satılır ve elde edilen gelirle alacaklılara ödeme yapılır. Mal varlığının terki, genellikle faaliyetine devam edemeyecek durumdaki şirketler içindir.
Konkordato Süreci Nasıl İşler?
Konkordato süreci birkaç aşamadan oluşur. Şirketin bu süreci sadece kendi içinde değil, resmi olarak da ilan etmesi gerekir. Bunun için de bazı yasal işlemleri tamamlamalıdır.
Mahkemeye Başvuru Aşaması
İlk aşama konkordato başvurusudur. Bu başvuru ticaret mahkemesine yapılır. Mahkeme başvuruyu ve başvuru ile birlikte gelen belgeleri inceleyerek değerlendirme yapar. Uygunluk durumuna göre konkordato kararı çıkar.
Konkordato Komiserinin Rolü
Kararı mahkeme tarafından onaylanan şirketlere konkordato komiseri atanır. Bu komiserin; mali durumu incelemek, alacaklıları bilgilendirmek, süreci denetlemek ve mahkemeye rapor sunmak gibi görevleri vardır.
Alacaklılarla Anlaşma ve Onay
Borçlu şirket tarafından hazırlanan ödeme teklifleri ve planlar, alacaklılara iletilir. Alacaklıların yarısından fazlası teklifi kabul ederse ödeme planları onaylanır.
Konkordato Şartları Nelerdir?
Konkordatonun ilan edilmesi için bazı şartların taşınıyor olması gerekir. Yani bir şirketin gerçekten borçlarını ödeyemeyecek durumda olması lazımdır. Finansal durumda zorluk çekmek, tek başına konkordato için yeterli değildir. Konkordato ilan etmek için gerekenler şöyledir:
Mali Zorlukların Belgelendirilmesi
Konkordato ilan edecek şirketin mali zorlukta olduğunu belgelerle kanıtlayabilmesi zorunludur. Mali tablolar ve denetim raporları gibi belgelerle şirketin borçlarını ödeyemeyeceğini gösterebilmesi gerekir.
Alacaklılarla Uzlaşma Niyeti
Borçlu şirket, konkordato sürecine borçlarını ödeyebilme amacıyla girmelidir. Alacaklılarla uzlaşma niyetinde olduğunu göstermeli ve borçlardan kaçınmamalıdır.
Ödeme Planı Sunma Zorunluluğu
Bir şirketin bu sürece girebilmesi için borçlarını nasıl ödeyeceği konusunda da bilgi vermesi gerekir. Bu doğrultuda ödeme planı sunmak zorunludur. Ödeme planı ile şirket, borçlarını hangi sürede ve ne şekilde ödeyeceğini gösterir.
Konkordatonun Şirket Üzerindeki Etkileri
Konkordato ilan etmenin şirketler üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Bu etkiler detaylı bir şekilde gözden geçirilmeli ve konkordato kararı buna göre verilmelidir.
Mali Yapının Yeniden Düzenlenmesi
Konkordato ile şirketin mali yapısı yeniden düzenlenir. Bu sayede borçlar yapılandırılır, nakit akışı dengelenir ve yatırımcılardan destek alma fırsatları doğar.
Faaliyetlerin Devamlılığı ve Koruma
Konkordato sürecinde şirketler, icra ve haciz uygulamaları ile karşılaşmazlar. Bu sayede faaliyetlerine devam edebilirler. Faaliyetlerin devamı, gelir elde etmeyi de sürdürerek finansal durumun düzelmesini destekler. Bu süreçte şirket, ürün ve hizmet satışı yapmaya devam eder.
Ticari İtibarın Yönetimi
Konkordato ile ilgili en önemli ve en büyük etki, ticari itibarın kaybolması riskidir. Borçlarını zamanında ödeyemeyen ve ödeyemeyecek olan şirketler, sektörde güvensiz olarak görülür. Fakat bu sürecin doğru yönetilmesi ve konkordato kararlarına uyulması durumunda borçlar da düzenli bir şekilde ödenir. Böylece şirket, ticari itibarını korumuş olur.
Konkordato ile İflas Arasındaki Temel Farklar
Konkordato ve iflas farkı, şirketin faaliyetlerini sürdürmesi noktasında ortaya çıkar. İflasta şirket tasfiye edilir ve faaliyetler devam etmez. Konkordato ise şirketin işleyişine çok etki etmez ve doğru yönetildiğinde geçicidir. Söz konusu farkları tablo üzerinden inceleyebiliriz:
| Konkordato | İflas | |
|---|---|---|
| Yasal Düzenleme | İcra ve İflas Kanunu madde 285 ila 309 arası | İcra ve İflas Kanunu madde 155 ila 285 arası |
| Amaç | Borçların ödenebileceği bir süreç oluşturmak | Şirket tasfiyesi ile faaliyeti sonlandırmak |
| Faaliyet Devamı | Faaliyet devam eder | Faaliyet devam durur |
| Sürecin Sonucu | Borçlar ödendiğinde şirket normal hayatına devam eder | Şirket tasfiye edildiği için tekrar faaliyete geçemez |
| Süreci Başlatan | Borçlu veya alacaklı | Borçlu veya alacaklı |
Konkordato Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Konkordato sürecini doğru yönetmek hem şirketin geleceği hem de ticari itibarı için önemlidir. Süreç doğru yönetildiğinde borçlar daha rahat bir şekilde ödenir ve şirket ticari hayatına devam eder. Aynı zamanda ticari itibar da korunmuş olur. Konkordatoda dikkat edilecekler şu şekildedir:
- Başvuru belgeleri doğru ve eksiksiz hazırlanmalıdır.
- Başvuruda tutarlı ve uygulanabilir bir ödeme planı sunulmalıdır.
- Alacaklılarla her zaman iletişimde kalınmalıdır.
- Mahkeme ve konkordato komiserinin talep ettiği bilgi ve belgeler zamanında iletilmelidir.
- Faaliyetlerin sürdürüldüğü açıkça gösterilmelidir.
- Alacaklılar arasında eşit ve adil bir ödeme dağıtımı yapılmalıdır.
- Konkordato sürecinde yeni borçlar yaratılmamalıdır.
- Tüm süreç kanunlara ve yasal mevzuatlara uygun şekilde yönetilmelidir.
Konkordato süreci ile şirketler, marka imajını kaybetme riski ile karşılaşırlar. Süreç sonrası marka imajını tazelemek için de bazı girişimlerde bulunmakta fayda vardır. Marka imajını güçlendirme ile ipuçları için “Marka İmajı Nedir? Nasıl Oluşturulur?” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
Konkordato Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Konkordato başvurusu kimler tarafından yapılabilir?
Konkordato başvurusunu, borçlarını ödeyemeyen veya ödeyememe riski taşıyan şirketler yapabilir. Buna ek olarak bu şirketlerin borçlu olduğu alacaklılar da başvuru yaparak konkordato talep edebilirler.
Konkordato ilan eden şirketin borçları silinir mi?
Konkordato; borçların silinmesi değil, borçların yapılandırılması anlamına gelir. Kısa vadede ödemeler için faizler silinir veya indirime gidilir. Kısa vadeli ödemelerin uzun vadelere yayılması durumunda ise yeni faizler eklenebilir.
Konkordato süresi ne kadar sürer ve uzatılabilir mi?
Konkordatoda kesin mühlet 1 yıldır. Mahkemenin gerekli görmesi halinde bu süre 6 aya kadar uzatılabilir.
Konkordato sürecinde şirket iflas edebilir mi?
Konkordato başvurusunun reddedilmesi, uygulanabilir bir ödeme planının sunulmaması veya konkordato sonrasında da borçların ödenmemesi gibi durumlar, şirketin iflası ile sonuçlanır.
Mahkeme konkordato talebini reddederse ne olur?
Konkordato talebi mahkeme tarafından reddedilirse şirket koruma hakkı elde edemez ve iflas sürecine girer. Bu süreçte alacaklılar icra ve hacze başvurabilirken şirketin tasfiye edilmesi de söz konusu olur.
Küçük işletmeler konkordatodan yararlanabilir mi?
Konkordato küçük işletmeler için de geçerli bir uygulamadır. Ölçeği fark etmeksizin tüm sermaye şirketleri konkordatodan yararlanabilir.
Konkordato sürecinde işçi hakları nasıl etkilenir?
Konkordato sürecinde işçilerin maaş ve tazminat gibi hakları öncelikli alacak olarak kabul edilir. Mahkeme, bu ödemeler için koruyucu tedbirler alarak işçilerin olumsuz etkilenmesinin önüne geçer.
Konkordato ödeme planı alacaklıları nasıl bağlar?
Konkordatonun geçerli olması için alacaklıların yarısından fazlasının onay vermesi gerekir. Bu onay oranına ulaşıldıktan sonra onay vermeyen alacaklılar da konkordato şartlarına uymak zorundadır.
Konkordato ilanı kamuya açık bir bilgi midir?
Konkordato kamuya açık bir şekilde ilan edilir. Mahkeme tarafından alacaklılara bildirilmesinin yanında ticaret sicil gazetesi aracılığıyla da kamuya bildirilir.
İflas ve konkordato süreçleri birlikte yürütülebilir mi?
Konkordato süreci devam ederken aynı şirket için iflas davası açılamaz. İflas süreci, konkordatonun reddi ile başlar.
