Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

FinTech Sözlük

3D Secure
Online alışverişlerinde kart sahibi, banka ve internet sitesi arasında şifrelenmiş bilgi aktarımı yapan, onay için kullanıcı doğrulaması gerektiren ve kart bilgilerini koruyan güvenlik protokolü.

Açık Bankacılık
Farklı bankalardaki finansal hareketleri tek bir noktadan görebilmek, yönetebilmek ve işlem yapabilmek adına tüketicinin izni doğrultusunda, bankadaki verilerin üçüncü parti ödeme (TPP) kuruluşlarıyla paylaşılmasını temel alan sistem, Open Banking ya da Open Bank Data. 

Altyapı Sağlayıcı
Ödeme, ticaret, reklam, uygulama ve benzeri çevrim içi sistemlerin çalışabilmesini mümkün kılan yazılımsal altyapıları sunan firmalara verilen isim. 

API
İki farklı yazılımın birbiriyle iletişim kurmasını ve bir yazılımdaki işlevlerin diğer yazılımda da kullanılabilmesini sağlayan dijital sistem, Application Programming Interface ya da Uygulama Programlama Arabirimi. 

Banka Kartı
Fiziksel ve sanal POS’lar üzerinden ödeme yapmayı sağlayan, ön ödeme sistemiyle çalışan, plastik bir malzemeden üretilmiş, kişiye özel fiziksel ödeme aracı, debit card. 

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)
Banka ve finans kuruluşlarının disiplininden sorumlu, yasalara uygun hizmet verme noktasında denetim yetkisi bulunan ve bu doğrultuda tüketicilerin banka ve finans kuruluşları karşısındaki haklarını koruyan devlet kurumu.

Big Data (Büyük Veri)
Arama motoru, banka hesabı, e-ticaret sitesi, mobil uygulama gibi çok sayıda kaynaktan toplanan yüksek hacimli ve çok çeşitli bilgi yığınlarından elde edilen, analiz edilerek sınıflandırılan, anlamlı ve işlenebilir hâle getirilen veri seti. 

Blockchain
Kriptografiyle birbirine bağlanan ve her yeni kayıtla birlikte çoğalan bloklardan oluşan, yüksek güvenlikli dijital kayıt defteri, blok zincir. 

Bloke Tutarı
Belirli bir kartlı harcama işlemi için daha sonra çekilmek üzere ayrılmış ve kart sahibi tarafından harcanması kısıtlanmış tutar.

Chargeback
Kartlı alışverişlerde yapılan ödeme karşılığında ürün/hizmet alınamaması, dolandırıcılık durumu doğması veya kart sahibinin onayı ve bilgisi dışında karttan para çekilmesi gibi durumlarda kart sahibinin talebiyle banka tarafından yapılan geri ödeme işlemi, ters ibraz.

Chatbot
Kullanıcı ile metin veya konuşma yoluyla iletişim kuran ve verilen komutları yerine getiren yazılım, sohbet robotu.

CVV: Card Validation Value
Banka ve kredi kartlarındaki bulunan, çoğunlukla arka yüzde yer alan ve genellikle 3 rakamdan oluşan, mesafeli satışlarda şifre görevi gören, ilgili kartın tekliğini ve kart sahipliğini gösteren güvenlik elemanlarından biri, kart güvenlik kodu.

Debit Kart
Mevduat hesabına bağlı çalışan, önceden para yüklemek kaydıyla ödemelerde kullanılan, plastik malzemeden yapılmış ödeme aracı, banka kartı, maaş kartı.

Dijital Ödemeler
Mobil uygulama ve web sitesi gibi internet ağına bağlı dijital kanallar üzerinden yapılan ödemeler, harcamalar, para transferleri. 

E-ticaret
İşletmelerin, ürünlerini mobil uygulama ve web sitesi gibi elektronik ortamlarda satışa sunduğu, tüketicilerin ise bu ortamlardan online alışveriş yapabildiği ticaret modeli.

Elektronik Fon Transferi (Electronic Funds Transfer)
Farklı bankalarda bulunan hesaplar arasında para transferi yapmayı sağlayan teknoloji, EFT.

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS)
E-ticaret sitelerinin, firmalarının, işlemlerinin ve verilerinin kayıt altında tutulduğu, Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilen platform.

Fraud
Banka ve kredi kartı bilgilerinin çalınması/kopyalanması ile kart sahibinin bilgisi dışında karttan para çekmek veya kart ile alışveriş yapmak şeklinde gerçekleştirilen sahtecilik.

Girişimci
Sanayi ve ticarette, kâr elde edebilme amacıyla tüm riskleri üzerine alan ve sermaye koyarak iş kuran kişi.  

Havale
Gönderici ve alıcı hesabın aynı banka/finans kuruluşu bünyesinde olduğu para transferi işlemi.

HTTPS (Secure Hyper Text Transfer Protocol)
İnternet sitelerinin metinlerle kurduğu iletişimin SSL sertifikası ile şifrelenmesini sağlayan ve ilgili sitenin güvenlik düzeyinin yüksek olduğunu gösteren iletişim protokolü, Güvenli Zengin Metin Aktarım Protokolü.

IoT (Internet of Things)
Günlük hayatta kullanılan eşyaların internet üzerinden birbirleriyle ve kullanıcıyla iletişim kurabilmesini, eşyaların akıllı cihaz olarak nitelendirilmesini sağlayan teknoloji, nesnelerin interneti.

İnternet Bankacılığı
Geleneksel bankacılık hizmetlerinin bir web sitesi üzerinden tüketiciye sunulması ve tüketicinin banka şubesine gitmeden, internet bağlantısı olan bir bilgisayar aracılığıyla bankacılık hizmeti alması.

Kart Numarası
Banka ve kredi kartlarının çoğunlukla ön yüzünde (sanal kartlar için dijital kanallarda) bulunan; 4 haneli 4 gruptan, toplamda 16 haneden oluşan, kartın benzersizliğini sağlayan sayı grubu. 

Kişisel Veri
Sahibi bilinen veya belirlenebilen, kişilerle ilgili her türlü veri, bilgi. 

Kart Saklama
Online alışveriş yaparken kullanılan kartların, e-ticaret sitelerinin ya da hizmet sağlayıcı firmaların sistemine güvenli bir şekilde kaydedilip sonraki alışverişlerde yeniden bilgi girmeye gerek kalmadan otomatik olarak ödeme yapmayı mümkün kılan teknoloji.

KOBİ
İlgili yasal mevzuattaki çalışan sayısı ve ciro limitlerini karşılayacak hacimdeki işletmeler için kullanılan kısaltma, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler.

Linkle Ödeme
E-ticaret sitesine ve entegrasyona gerek kalmadan, farklı iletişim kanallarından müşteriye iletilebilen bir link üzerinden, satış bazlı online ödeme almaya imkân veren teknoloji.

Melek Yatırımcı
Gelir sağlamak, portföy çeşitliliği yaratmak ya da sadece destek amacıyla, genellikle hisse senedi karşılığında yatırım yapan varlıklı birey. 

Mersis Numarası: Mersis (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi)
Gerçek ve tüzel kişilerin Merkezi Sicil Kayıt Sistemi’nde bulunabilir olmasını sağlayan, T.C. kimlik numarası veya vergi numarasını da içeren 16 haneli sayı grubu.

Mobil Ödeme
Cep telefonu, tablet bilgisayar, akıllı saat gibi mobil olarak taşınabilen cihazların ödeme aracı olarak kullanıldığı, NFC ve QR kod gibi teknolojiler yardımıyla yapılan ödeme türü. 

Mobil Bankacılık
Geleneksel bankacılık hizmetlerinin bir mobil uygulama üzerinden tüketiciye sunulması ve tüketicinin banka şubesine gitmeden, internet bağlantısı olan bir akıllı telefon veya tablet bilgisayar aracılığıyla bankacılık hizmeti alması.

Mail Order
Sanal veya fiziksel POS cihazının mevcut olmadığı durumlarda kredi kartı ile ödeme almaya izin veren, online bir formun doldurulmasıyla gerçekleşen, kart şifresi yerine kart sahibinin imzasıyla onaylanan ödeme işlemi, posta yoluyla alışveriş.

Mobil POS
Cep telefonu ve akıllı telefon gibi cihazları taşınabilir POS cihazına dönüştürerek ödeme almayı mümkün kılan mobil uygulama veya yazılım. 

Near Field Communication (NFC)
Ödeme yapma, bilgi görüntüleme ve veri transferi gibi işlemler için kullanılan, mobil cihazlarda yerleşik olarak bulunan kablosuz iletişim teknolojisi, Yakın Alan İletişimi. 

Online Ödeme
Nakit para veya çek gibi fiziksel ödeme araçları kullanılmadan, çoğunlukla kart numaralarını yazmak ya da havale/EFT yapmak suretiyle tamamlanan ve elektronik ortamda gerçekleşen ödeme işlemi.

Otorizasyon
Banka ve kredi kartlarıyla yapılan işlemler için banka tarafından yapılan kontrol ve onay süreci, provizyon.

OTP
Ödeme, üyelik, oturum açma gibi işlemlerde kimlik doğrulaması yapabilmek adına e-posta veya SMS ile gönderilen parola, One Time Password ya da Tek Kullanımlık Şifre. 

Ödeme Geçidi
Online ödemelerde kart sahibi, iş yeri, banka ve ödeme altyapısı arasında güvenli ve hızlı bilgi transferi sağlayan sistem, payment gateway ya da ödeme ağ geçidi.

Ödeme Kuruluşu
Çoğunlukla online ortamda ödeme yapılabilmesi için altyapı hizmeti sağlayan, ilgili yasal mevzuatlara uygun bir yapıda kurulmuş ve ilgili kurum tarafından yetkilendirilmiş şirket.

Ön Ödemeli Kart
Doğrudan bir bankaya bağlı olmayan, banka dışı finans kuruluşları tarafından kullanıma sunulan, borçlandırma özelliği bulunmayan ve bakiye yükleme sistemiyle çalışan ödeme aracı.

PCI-DSS
Kredi veya banka kartlarıyla yapılan işlemlerde, kartlar ve kart sahipleriyle ilgili verilerin güvenliğini sağlamak ve bu verilerin kötü niyetli kullanımını önlemek amacı taşıyan güvenlik prosedürü, Payment Card Industry Data Security Standard ya da Ödeme Kartı Endüstrisi Veri Güvenliği Standardı.

Prepaid
Ödeme kartı, seyahat kartı ve telefon hattı gibi hizmetlerde uygulanan, ilgili hizmeti kullanmaya başlamak için önceden ödeme yapılan ve sahip olunan bakiyenin izin verdiği kadar hizmet alınan sistem, ön ödeme.

Sanal POS
E-ticaret sitelerinin banka ve kredi kartları üzerinden online ödeme alabilmesini sağlayan sistem, dijital ödeme terminali, VPOS.

SSL
Web siteleri üzerindeki bilgi aktarımının doğru ve güvenli bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan güvenlik protokolü, Secure Socket Layer ya da Güvenli Giriş Katmanı.

Startup
Belirli bir pazardaki ihtiyacı gidermeye yönelik yenilikçi bir ürün ya da hizmet sunan, hızlı büyüme gösteren ve çoğunlukla yeni kurulmuş olan şirket. 

Yapay Zekâ
Makine ve robotlara çeşitli yazılımlarla yüklenen, insan zekâsında bulunan bilgiyi algılama, sentezleme ve çıkarım yapma yeteneklerine sahip geliştirilebilir zekâ, Artificial Intelligence (AI).

RegTech:(Regulation Technology)
Geliştirilen sistem ve süreçlerin, bilgi teknolojilerinden faydalanılarak yasal düzenlemelere uyumlu hâle getirilmesini sağlayan teknolojiler bütünü, Regülasyon Teknolojisi ya da Düzenleyici Teknoloji.

Robo-Advisory: (Robot Danışma)
Çeşitli verileri analiz ederek yatırımcılar için yatırım tavsiyeleri sunan dijital portföy yönetim algoritması.

SaaS: (Software as a Service)
Genellikle bir aboneliğe bağlı lisanslama ile kullanıcılara online ortamda, bulut tabanlı uygulamalara erişim ve kullanım hizmeti verilen dağıtım modeli, Hizmet Olarak Yazılım. 

VUK 507 Tebliği
Ödeme kaydedici cihaz (yazar kasa) üreticileri ve özel entegratör kuruluşlarının; satış ve ödeme işlemleriyle bu işlemlere ilişkin mali belgelerin elektronik ortamda oluşturulmasını, saklanmasını ve ibraz edilmesini sağlayan sistemleri kullanıma sunmasıyla ilgili yasal mevzuat.